GV: THÙY LINH

I. TÌM HIỂU CHUNG
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
III. TỔNG KẾT

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
Thạch Lam (1910 - 1942)
- Tên khai sinh là Nguyễn Tường Vinh.
- Quê gốc Hà Nội, thuở nhỏ sống ở quê
ngoại tại Hải Dương.
- Ông là nhà văn thành công với thể loại
truyện ngắn; cách viết văn bình dị, giàu
cảm xúc và đậm chất thơ.

THẠCH LAM

Loigiaihay.com

I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm

- Xuất xứ: “Gió lạnh đầu mùa” là
truyện ngắn đặc sắc rút ra từ tập
truyện cùng tên của Thạch Lam,
năm 1937
- Kiểu văn bản: Tự sự
- Ngôi kể: Ngôi thứ ba
- Bố cục: 3 phần

Gió lạnh đầu mùa
(Tóm tắt)

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Bối cảnh của câu chuyện
2. Cách xây dựng nhân vật
trong truyện

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Bối cảnh của câu chuyện

- Thời gian:
- Cảnh vật:

Buổi sáng đầu tiên của mùa đông
Hôm trước
Hôm
Hômtrước
trước

Hôm sau
Hôm
sau
Hôm
sau

- Đất khô trắng
Thiên nhiên - Trời nắng ấm và hanh
-Thiên
nhiên
Con người -- Sơn
chơilàm
cỏ khô
gà - - Chị
vàvi
mẹvuSơn
ngồilên
quạt
Nứtvà
lẻ chị
đất gái
ruộng,
Gió
… bốc
ngoài
hỏa
lò. làn bụi nhỏ.
nhữngcánh
chiếcđồng,
lá rơi.mồ hôi
những
-Con người
- - Mọi người đã mặc áo rét.
nhễ nhại
Trời không u ám, toàn
một màu trắng đục.
- Những cây lan lá rung
động, như sắt lại vì rét.
Trong cái hanh hao, rét buốt của buổi đầu đông, con người cần sự ấm áp.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Bối cảnh của câu chuyện

- Thời gian:
- Cảnh vật:

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Cách xây dựng nhân vật trong truyện
a. Nhân vật Sơn
Thái độ và tình cảm của Sơn khi chơi ngoài xóm chợ
Đối với các bạn

Đối với Hiên

Thái độ và tình cảm
của Sơn khi về nhà

Thái độ và tình cảm của Sơn khi chơi ngoài xóm chợ
Đối với các bạn

Đối với Hiên

* Quan sát về các bạn:
- Các bạn mặc không khác gì
mọi ngày, những bộ quần áo
nâu đã vá nhiều chỗ; môi tím
tái, da thịt thâm đi, người run
lên, hàm răng va đập vào
nhau;
- Chúng vui mừng khi thấy
chị em Sơn, nhưng vẫn đứng
xa, không dám vồ vập;
* Thái độ và hành động:
Sơn và chị vẫn thân mật chơi
đùa, chứ không kiêu kì và
khinh khỉnh như các em họ
của Sơn.

* Quan sát về Hiên:
“Hiên co ro đứng bên cột
quán”, chỉ mặc có “manh áo
rách tả tơi hở cả lưng và tay”;
* Ý nghĩ:
- Sơn chợt nhớ ra mẹ cái Hiên
rất nghèo, chỉ có nghề mò cua
bắt ốc; động lòng thương;
- Một ý nghĩ tốt thoáng qua
trong trí.
* Lời nói:
“Hay là chúng ta đem cho nó
cái áo bông cũ, chị ạ.”
* Tâm trạng khi đợi chị về lấy áo:
Tự nhiên thấy ấm áp, vui vui.”

Thái độ và tình cảm của
Sơn khi về nhà
* Tâm trạng:
Lo sợ bị mẹ mắng.
* Hành động:
Vội vã đi tìm Hiên để
đòi lại chiếc áo bông cũ.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Cách xây dựng nhân vật trong truyện
a. Nhân vật Sơn
Þ Nhân vật Sơn được xây dựng qua nhiều phương diện
như hành động, lời nói nhưng chủ yếu qua tâm trạng,
cảm xúc.
Þ Đặc điểm, tính cách nhân vật Sơn:
- Rất nhạy cảm, quan tâm đến các bạn;
- Nhân hậu, sống tình cảm, giàu lòng trắc ẩn, biết quan tâm
và yêu thương bạn bè;
- Hồn nhiên, trong sáng, ngây thơ.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Cách xây dựng nhân vật trong truyện
b. Nhân vật Lan
- Yêu thương em trai: là người đầu tiên em gọi
khi tỉnh dậy; luôn nhẹ nhàng, an ủi, động viên.
- Yêu thương những đứa trẻ nghèo: chạy về lấy
áo cho Hiên.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Cách xây dựng nhân vật trong truyện
c. Những người mẹ
* Mẹ Hiên
* Mẹ Sơn

tuy nghèo nhưng giàu lòng tự trọng.

- Nhìn con nghiêm nghị bảo: Kìa, hai cô cậu đã về kia.
trả tôi
mẹ đâu
Sơn mà
chiếc
áo bông
Thế áo Mang
bông của
tự tiện
đem cho đấy?
Þ Cách ứng xử thể hiện đức tính "đói cho
- Cho mẹ Hiên mượn tiền để may áo cho Hiên.
sạch,
thơm"
mẹbảo
tuy
- Vẫy hai con
lạirách
gần,cho
rồi âu
yếmcủa
ôm một
vào người
lòng mà
nghèo
giàu
tự áo
trọng.
"Hai con tôi
quý nhưng
quá, dám
tựlòng
do lấy
đem cho người
ta không sợ mẹ mắng ư?"
Þ Cách ứng xử của một người mẹ vừa nghiêm khắc, vừa
ấm áp yêu thương.
Þ Cách ứng xử của một người nhân hậu, tế nhị.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Cách xây dựng nhân vật trong truyện
b. Những người mẹ
* Mẹ Hiên tuy nghèo nhưng giàu lòng tự trọng.
* Mẹ Sơn vừa nghiêm khắc, vừa ấm áp yêu
thương; nhân hậu, tế nhị.

III. TỔNG KẾT
1. Nội dung
2. Nghệ thuật

III. TỔNG KẾT
1. Nội dung
Truyện kể về những con người
trong xóm chợ khi gió lạnh đầu
mùa về. Qua đó, Thạch Lam ca
ngợi tình yêu thương, chia sẻ
ấm áp, trong trẻo của con người
với con người.

2. Nghệ thuật
- Xây dựng cốt truyện nhẹ nhàng
nhưng hấp dẫn; bố cục theo dòng cảm
xúc của nhân vật.
- Cách xây dựng nhân vật qua nhiều
phương diện.
- Sự quan sát, lối miêu tả tinh tế để tái
hiện sự đổi thay của thời tiết, cảnh vật
lúc giao mùa; đồng thời thể hiện được
tâm hồn tinh tế, nhạy cảm của nhân
vật Sơn.

Chúc các em học tốt!